BT Medical - шаблон joomla Скрипты
Seyrantepe Bulv. No:18 Kayapınar | Diyarbakır
444 38 23
WhatsApp Randevu Hattı=0549 445 21 23
WhatsApp Şikayet Hattı=0507 023 83 22

Sağlık Köşesi

Katarakt nedir?

 

Katarakt nedir ve kimlerde görülür? Katarakt olan bir kişi bunu nasıl fark eder?

Katarakt, gözün kırıcı ortamlarından biri olan lens organcığının kesifleşip, matlaşması ve ışığı göz içine yeterince geçirmemesi demektir. Katarakt, en sık olarak yaşlanmaya bağlı olarak görülse de doğuştan olan, metabolik olarak kanda bazı maddelerin azlığından ya da çokluğundan kaynaklanan, şeker hastalığına ikincil olan, travma (vurma, çarpma,elektrik akımına ya da aşırı sıcağa maruz kalma) sonrası gelişen, kortizon gibi ilaçların uzun süre alınmasına bağlı oluşan tipleri de vardır. Katarakt genellikle ilerleyici bir hastalık olup, giderek görme keskinliğinin azalmasıyla seyreder. Bunun yanında hastalar renk görme kalitelerini kaybederler ve genellikle dünyayı kirli sarı, kahverengi bir tül perdenin gerisinden görüyormuş gibi algılarlar. Ayrıca kataraktın tipine göre hastada miyopi gelişebilir bu hastalar uzağı kötü görürlerken birden yakını daha iyi görmeye başlarlar. Tam tersine hastada hipermetrop kırma kusuru yaratan katarakt tipleri de vardır. Bazı hastalarda da katarakt aydınlık, parlak ortamlarda görme azalmasına yol açar.

Kataraktı erken fark etmek önemli mi? Erken tanı yapılmadığı durumlarda ne gibi riskler var?

Katarakt hastalığının tek tedavisi ameliyattır. Ameliyatın geciktirilmesi kataraktın sertleşmesine ve yapılacak ameliyatta komplikasyon risk ve oranlarının artmasına yol açacaktır.

Kataraktın profesyonel tanı ve tetkikleri nasıl yapılır?

Kataraktın tanısında temel muayene cihazlarımızdan biri olan özel biyomikroskop ile merceğin hem ön hem de arka kısmının merkezini ve çevresini detaylı olarak görebiliyoruz. Bu sayede henüz yeni başlamış kataraktlar da dahil olmak üzere tanı koyabiliyoruz. Böylece ameliyatı en güvenli şekilde gerçekleştiriyoruz. Önemli tetkiklerden birisi de speküler mikroskop yani kornea endotel hücre sayımı cihazıdır. Bu cihaz en öndeki saydam kornea tabakasında ameliyattan sonra bulanıklık yani ödem olup olmayacağını anlamamızı sağlar. Katarakt ameliyatı planlanan her hastaya rutin olarak bu tetkiklerin yapılması ameliyatın başarılı geçmesi için önemlidir.

Katarakt nasıl tedavi edilir?

Bugün katarakt ameliyatları FAKO denilen güvenli bir yöntemle yapılmaktadır. Bu yöntemde ultrasonik dalgalar oluşturan FAKO cihazının 1,5 mm’lik ucu ile göze girilir, kataraktlı lens parçalanarak çıkarılır, yerine kalıcı bir göz içi mercek yerleştirilir. Bu yöntem halk arasında lazer yöntemi olarak da bilinir. Bazı kişiler acı duyacaklarından endişe eder ancak ağrısız bir ameliyattır. Dikiş ya da iğne yoktur, damlayla uyuşturularak yapılır.

Her katarakt ameliyatı aynı zorlukta mıdır?

Katarakt ameliyatını zorlaştıran çeşitli faktörler vardır. Bunlardan biri lensi yerinde hamak gibi tutan asıcı bağların zayıflığı diğeri de kataraktın sertlik derecesidir. Katarakt ne kadar sert olursa parçalanması ve gözden çıkarılması o kadar zordur. Bu sebeple de FAKO cihazı ile çok daha fazla enerji kullanılmasını gerektirir bu da kornea iç yüzey hücrelerini etkileyerek ödeme sebep olur yani hasara yol açar. Gözün ön kısmındaki korneanın çok geç iyileşmesi hastanın günlük yaşantısını uzun süre etkileyebilir.

Ameliyat kim tarafından nerede yapılır ve tahmini süresi ne kadardır?

Katarakt ameliyatı göz doktoru tarafından, ameliyathanede, ameliyat mikroskopu yardımıyla steril şartlar altında yapılır. Ameliyat süresi kataraktın sertliğine ve kullanılacak olan göz içi lensinin özelliklerine göre değişir. Süre 10 dakika ile 60 dakika arasında değişebilir.

Ameliyat sırasında hasta uyutuluyor mu?

Ameliyat sırasında kullanılacak anestezi, uyanık bir şekilde topikal damla anestezisi olabileceği gibi, lokal (iğne ile) ya da nadiren genel anestezi (uyutularak) de hastanın durumuna göre doktor tarafından tercih edilebilir.

Katarakt operasyonun başarısı nasıldır? Katarakt ameliyatı olan bir insan genç bir kişinin görmesine kavuşabiliyor mu?

Katarakt ameliyatının başarısı çok yüksektir. Ameliyattın başarısında ileri teknoloji bir FAKO cihazının kullanılması kadar doktorun cerrahi deneyimi de önemlidir. Özellikli bir göz içi lensi kullanıldığı zaman kişinin gençliğinde kullandığı gözlüğü bile kullanmasına gerek kalmayabilir.

Katarakt ameliyatı sonrası nelere dikkat edilmeli?

Ameliyat sırasında görme fonksiyonunun geri kazanılması için katarakt çıkarıldıktan sonra bir göz içi lensinin takılması hemen daima en iyi yoldur. Normal bir katarakt ameliyatı sonrasında görsel iyileşme ortalama 1 haftada sağlanırken, doku iyileşmesi 1 ayı bulabilir ve bu süreçte bazı aktivitelerden kısıtlanabilirsiniz. Genellikle 3 hafta kadar göz damlaları ile tedaviniz gerekir. Özel durumlarda (Hastanın yaşlı olması, Diyabet gibi hastalıklara sahip olması, geçirilmiş göz cerrahileri ve travmasının olması gibi) bu süreler uzayabilir. 
Katarakt ameliyatı gece yatış gerektiren bir ameliyat değildir. Hasta aynı gün taburcu edilebiliyor. 24 saat sonra göz bandajı açılıyor ve 48 saat içinde normal hayatına dönüş yapabiliyor. Bu süre içinde göze aşırı baskı yapılmaması, gelebilecek darbelerden kaçınılması gerekiyor.

Katarakt geri gelir mi?
Ameliyat gerektiği gibi uygulanmışsa katarakt geri gelmez. Ancak çocuklarda ve genç yetişkinlerde klasik yaşlılık katarakt cerrahisi uygulanırsa lens kapsülünde kirlenme şeklinde şeffaflık kaybı olabilir. Fakat bu durumun bile çözümü lazer ile mümkündür.

 

Op.Dr. Orhan İLİM

Göz Hastalıkları Uzmanı